16-letnia Madeline z walijskiego Bridgend opiekuje się mamą i dziadkiem. Mówi, że robi to z własnej woli, ale obciążenie psychiczne bywa duże, a rówieśnicy często nie rozumieją, z czym się mierzy. Jej historia pojawia się w momencie, gdy rząd Walii szykuje nową strategię wsparcia dla opiekunów.

Codzienność nastolatki-opiekunki

Madeline, którą wszyscy nazywają Min, rano pomaga mamie wstać z łóżka i pilnuje, by mama oraz dziadek przyjęli leki. Gotuje dla nich i dla rodzeństwa, sprząta, wykonuje w domu każdą pracę, jaka akurat jest potrzebna. Jednocześnie chodzi do szkoły i marzy o zawodzie lekarza pediatry.

Najtrudniejsze bywa nie samo gotowanie czy sprzątanie. Min opowiada, że koleżanki i koledzy, którzy nie są młodymi opiekunami, słabo to rozumieją. Nie zawsze może wyjść, gdy chcą, ani zostać na mieście do późna. Czuje się przez to odsuwana i zapominana. Dodaje, że ciągle myśli o potrzebach innych, więc rzadko ma czas dla siebie.

Jej mama, Rebecca, podkreśla, że córka nie traktuje opieki jak dodatkowego obowiązku. Według niej to po prostu sposób, w jaki Min okazuje rodzinie miłość.

Grupa, która daje oddech

Gdy Min miała osiem lat, trafiła do Bridgend Carers’ Centre, placówki częściowo finansowanej przez organizację Children in Need. Dzięki niej może odpocząć i spotkać rówieśników w podobnej sytuacji. Bez tego wsparcia i pomocy w szkole, jak twierdzi, nie dałaby sobie rady.

Zajęcia grupy są dla niej także okazją do wyjść, na które nie może liczyć w domu, bo mama i dziadek mają poważną niepełnosprawność. Rebecca uważa, że kontakt z innymi młodymi opiekunami dał córce pewność siebie i przyjaźnie. Alissa Bevan, która prowadzi grupę, mówi, że to dla dzieci szansa, by choć przez godzinę „być po prostu dziećmi”.

Min wystąpi też w chórze Children in Need, który łączy młodych ludzi objętych projektami organizacji z całej Wielkiej Brytanii. Występ można obejrzeć w piątek 13 listopada o 19:00 czasu GMT na antenie BBC One.

Skala problemu i plany władz

Szacuje się, że w Wielkiej Brytanii jest około 170 tysięcy młodych opiekunów w wieku od 5 do 17 lat. Organizacja Carers Trust uważa jednak, że to dopiero „wierzchołek góry lodowej”. W Walii takich osób jest ok. 8200. Według spisu z 2021 roku w Anglii było ich około 120 tysięcy, a w Szkocji 42 tysiące.

Rząd Walii zapowiada, że jeszcze w tym miesiącu opublikuje Narodową Strategię dla Nieodpłatnych Opiekunów, w której młodzi opiekunowie mają zajmować szczególne miejsce. Jak przekazał rzecznik, opieka nie powinna odbierać dzieciom możliwości nauki ani życia towarzyskiego.

Co to znaczy dla polskiego czytelnika

Artykuł dotyczy Wielkiej Brytanii i nie podaje danych o Polsce, więc nie wiemy z niego, ilu młodych opiekunów żyje u nas. Samo zjawisko nie jest jednak charakterystyczne tylko dla jednego kraju. Wszędzie tam, gdzie w rodzinie ktoś jest przewlekle chory lub niepełnosprawny, część obowiązków może spaść na dziecko.

W praktyce warto zwrócić uwagę na sygnały, które mogą na to wskazywać:

• uczeń jest często zmęczony lub spóźniony,
• rezygnuje ze spotkań z rówieśnikami,
• ma wyraźnie za mało czasu dla siebie.

Nauczyciele i rodzice mogą wtedy porozmawiać z dzieckiem, a w razie potrzeby zasięgnąć rady u pedagoga lub psychologa szkolnego albo w lokalnym ośrodku pomocy społecznej. Historia Min pokazuje, że czasem największą różnicę robi zwykła grupa, w której nikt nie musi niczego tłumaczyć.

Źródło: BBC News – „I’m burnt out and feel forgotten as a young carer”